Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamknęło aplikację Wykaz w serwisie Ekoportal 30 czerwca 2025 r. Dla wielu gmin i starostw był to koniec wygodnego, bezpłatnego narzędzia, z którego korzystały od lat. Problem w tym, że obowiązek prowadzenia Publicznie Dostępnego Wykazu Danych nie zniknął razem z Ekoportalem.
Co mówi prawo
Obowiązek wynika z art. 21-23 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2008 Nr 199 poz. 1227). Art. 22 ust. 1 mówi wprost: obowiązek dotyczy wszystkich organów administracji właściwych w sprawach wymienionych w art. 21 ust. 2. W praktyce są to przede wszystkim gminy, powiaty, urzędy marszałkowskie, regionalne i Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ, GDOŚ) oraz PGW Wody Polskie.
Formularz karty informacyjnej określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z 22 września 2010 r. (Dz.U. Nr 186, poz. 1249). To rozporządzenie nie zostało zmienione - 18 pól karty pozostaje dokładnie takich samych, jakie były za czasów Ekoportalu.
Termin zamieszczenia wpisu: nie później niż 14 dni od wytworzenia lub wpłynięcia dokumentu (art. 21 ust. 4 ustawy). Termin liczy się od daty na dokumencie, nie od daty wpływu do urzędu.
Opcja 1: prowadzenie na BIP
Część urzędów próbuje prowadzić wykaz bezpośrednio na stronie BIP, zamieszczając tabele HTML lub pliki PDF z listą dokumentów. Technicznie jest to dopuszczalne, jeśli spełnia wymogi rozporządzenia i jest publicznie dostępne.
W praktyce pojawia się kilka problemów:
- każdy wpis wymaga ręcznego redagowania strony lub dokumentu
- brak filtrowania po typie dokumentu, obszarze czy roku
- trudno utrzymać wymagany format 18 pól
- żadne alerty o zbliżającym się terminie 14 dni
Dla urzędów z małym przepływem dokumentów (kilkanaście kart rocznie) takie rozwiązanie może wystarczyć. Przy większej skali szybko staje się nieporęczne.
Opcja 2: moduł w systemie dziedzinowym
Niektóre urzędy mają systemy dziedzinowe, które można rozszerzyć o moduł PDWD. To zależy od konkretnego dostawcy i jego gotowości do dodania takiej funkcji.
Wady:
- czas wdrożenia zazwyczaj liczy się w miesiącach
- koszt modyfikacji bywa wysoki i trudny do przewidzenia
- utrzymanie leży po stronie urzędu lub dostawcy za dodatkową opłatą
Opcja 3: gotowy system SaaS
Najszybsza droga to serwis SaaS dedykowany prowadzeniu PDWD. Nie wymaga instalacji, konfiguracji serwera ani angażowania działu IT. Dostęp jest gotowy zazwyczaj w ciągu jednego dnia roboczego od złożenia zamówienia.
Na rynku funkcjonują przynajmniej dwa takie rozwiązania: Ekorejestr (od 1 200 PLN/rok) i system.sios.pl (ok. 1 500 PLN/rok wg cennika z 2026 r. - sprawdź aktualną ofertę). Oba obsługują pełne 18 pól karty, eksport danych i wyszukiwanie. Ekorejestr jako jedyny zawiera Asystenta AI do automatycznego wypełniania kart na podstawie wgranego dokumentu.
Co warto sprawdzić przy wyborze systemu
Ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej (Dz.U. 2019 poz. 848) nakłada na JST obowiązek zapewnienia zgodności z WCAG 2.1 AA. Sprawdź, czy wybrany system posiada deklarację dostępności z datą i wynikami badań - ogólna informacja "zgodny z WCAG" bez szczegółów to za mało.
Poza dostępnością, warto zwrócić uwagę na:
- czy system obsługuje karty wykreślone (wymagania archiwalne)
- jak działają powiązania między kartami (pole 15 karty informacyjnej)
- czy dostępne jest API do integracji z BIP
Podsumowanie
Zamknięcie Ekoportalu nie zwalnia z obowiązku prowadzenia PDWD. Urzędy, które jeszcze nie wybrały narzędzia, powinny to zrobić możliwie szybko. Każdy miesiąc bez systemu to ryzyko przekroczenia terminów 14-dniowych i ewentualnych nieprawidłowości podczas kontroli.